Wiele już lat temu, na brodnickim cmentarzu parafialnym, zwrócił moją uwagę zapomniany grób znajdujący się w sąsiedztwie grobu burmistrza Jerzykiewicza.

Napisy na skromnej płycie nagrobnej były, tak jak i na części innych płyt, zabetonowane i tym samym nieczytelne. To „robota” Niemców z czasów okupacji; polskie napisy na terenie byłych Prus Zachodnich (Westpreussen) miały zniknąć. To „zabetonowanie” wzbudziło moją ciekawość, a ponieważ administrator cmentarza nie kwapił się, mimo próśb, oczyścić płytę, sam częściowo odsłoniłem nagrobny napis:

Tu spoczywa ś. p. Jan Suchocki

st. strażnik ze sztabu I. G. Brodnica

ur. 5.07.1889, zm. 22.07.1929

R.i.P. Grono kolegów

Fot. Stefan Albrecht

O Pierwszym Sztabie Granicznym w Brodnicy (Inspektorat Graniczny nr 3), którego siedziba mieściła się przy ul. Wiejskiej 2 (obecnie prokuratura) można przeczytać tu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Inspektorat_Graniczny_nr_3. (ciekawostka: inspektorat posiadał do dyspozycji samochód osobowy Austin i motocykl Harley Dawidson).

Jan Suchocki zmarł w wieku 30 lat. Pamiętam jeszcze przekaz „starych brodniczan”; Jan, ze wzgl. na swój mundur, został ponoć zastrzelony przez złoczyńców. Zastrzelony przez pomyłkę, ponieważ zemsta miała dosięgnąć miejscowego policjanta. Czy przekaz ten jest jednak zgodny z rzeczywistością?

Zwróciłem się z prośba o wyjaśnienie do Archiwum Komendy Głównej Straży Granicznej z siedzibą w Szczecinie skąd otrzymałem następującą informację:

„Strażnik celny Jan Suchocki w styczniu 1928 r. pełnił służbę w Komisariacie Straży Celnej Plesewo (Inspektorat SC Grudziądz), skąd został przeniesiony do biura Inspektoratu Granicznego SC Grudziądz. Kontynuował służbę w utworzonej rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22.03.1928 r. Straży Granicznej. W czerwcu 1928 r. został przeniesiony z Grudziądza do Brodnicy i przydzielony do drużyny Inspektoratu Granicznego SG Brodnica. Otrzymał nowy nr instalacyjny – 840, pełnił służbę w kancelarii Inspektoratu Granicznego SG w Brodnicy w stopniu starszego strażnika. W styczniu 1929 r. Jan Suchocki otrzymał pochwałę za gorliwą i nadobowiązkową pracę związaną z przedłożeniem przez wszystkich oficerów i szeregowych SG dokumentów, potrzebnych do zaliczenia całej odbytej służby państwowej do wysługi lat. W tym samym roku został odznaczony Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości. Zmarł dnia 22.07.1929 r. w szpitalu miejskim w Brodnicy – nie podano przyczyny zgonu”.

Do powyższej informacji otrzymałem jej źródło; kopie istniejących trzynastu kart akt osobowych Jana Suchockiego.

Fot. Archiwum Komendy Głównej Straży Granicznej

Archiwum Toruńskie, USC w Brodnicy jak i brodnickie archiwa kościelne, dokumentów dotyczących Jana Suchockiego nie posiadają.
Spoczął na brodnickim cmentarzu żegnany przez kolegów pograniczników, jednak nie przez rodzinę. Gdzie się urodził, z jakiego powodu w tak młodym wieku zmarł i to krótko po zawodowych wyróżnieniach?

Sądzę, że betonowe elementy skromnej mogiły należałoby doprowadzić do porządku, świeczkę zapalą śp. Janowi żywi.

Stefan Albrecht
[email protected]
2.04.2026