Co właściwie powstanie przy brodnickim szpitalu? 300 metrów pod ziemią

O rozpoczęciu budowy nowego obiektu przy Szpitalu Powiatowym w Brodnicy już informowaliśmy. Wiadomo, że pod ziemią znajdzie się miejsce schronienia, na parterze centralna sterylizatornia, a wyżej kolejne pomieszczenia medyczne. Ale co to właściwie oznacza? Po co szpitalowi własna sterylizatornia i przed czym naprawdę będzie chroniła podziemna część nowego budynku?

Jak już wcześniej informowaliśmy, przy brodnickim szpitalu powstaje nowy, trzykondygnacyjny budynek. Pod ziemią zaplanowano miejsce ukrycia oraz dwie sale zabiegowe, na parterze centralną sterylizatornię, natomiast na kolejnej kondygnacji gabinety, pokoje lekarskie i inne pomieszczenia medyczne. Sprawdziliśmy jaką funkcję będzie pełnił ten obiekt i dlaczego szpital tak bardzo go potrzebuje.

300 metrów kwadratowych pod ziemią

Podziemna część nowego budynku będzie miała około 300 m kw. powierzchni. Według dyrektora brodnickiego szpitala Kamila Szulca została ona zaprojektowana jako miejsce schronienia dla około 80 osób.

– Tak wynika z przyjętych norm. Oczywiście w przypadku krótkotrwałego, bezpośredniego zagrożenia fizycznie będzie mogło schronić się tam więcej osób – wyjaśnia dyrektor.

Nie oznacza to jednak, że pod szpitalem powstanie klasyczny schron przeciwatomowy. Polskie przepisy rozróżniają bowiem schrony, ukrycia i miejsca doraźnego schronienia. Klasyczny schron jest obiektem hermetycznym, wyposażonym m.in. w specjalistyczną filtrowentylację i przeznaczonym do ochrony także przed niektórymi rodzajami skażeń. Ukrycie lub miejsce doraźnego schronienia zapewnia inny poziom zabezpieczenia. Jego zadaniem jest przede wszystkim zwiększenie szans przeżycia podczas takich zdarzeń jak wybuch, fala uderzeniowa, odłamki, zawalenie części budynku czy inne gwałtowne zagrożenia zewnętrzne. Najprościej mówiąc: jeżeli na powierzchni jest niebezpiecznie, odpowiednio zaprojektowane pomieszczenie pod ziemią daje znacznie większą ochronę niż zwykły pokój czy korytarz szpitalny.

Nie należy natomiast utożsamiać go z hermetycznym bunkrem zapewniającym pełną ochronę przed każdym skażeniem chemicznym, biologicznym czy radioaktywnym.

Nie tylko przeczekać zagrożenie

W przypadku brodnickiego szpitala podziemie ma jeszcze jedną, bardzo ważną funkcję. Znajdą się tam dwie sale zabiegowe. To oznacza, że w sytuacji kryzysowej pod ziemią będzie można nie tylko schronić pacjentów i personel, ale także nadal udzielać pomocy medycznej. Ma to szczególne znaczenie właśnie w szpitalu. Podczas katastrofy, ataku czy innego poważnego zdarzenia placówka medyczna nie może po prostu przestać działać. Wręcz przeciwnie – wtedy liczba rannych wymagających pomocy może gwałtownie wzrosnąć.

Nowy obiekt ma więc zwiększyć zdolność szpitala do działania także wtedy, gdy część pomieszczeń znajdujących się na powierzchni byłaby zagrożona. 

– Z tego, co wiemy, będzie to pierwszy taki obiekt przy szpitalu w naszym województwie. Podobna inwestycja jest dopiero planowana przy szpitalu wojewódzkim w Toruniu – mówi dyrektor Kamil Szulc.

Dla Brodnicy, która nie jest dużym ośrodkiem wojewódzkim, jest to więc przedsięwzięcie dość wyjątkowe.

A po co szpitalowi sterylizatornia?

Druga część inwestycji może na pierwszy rzut oka wydawać się mniej spektakularna. Na parterze znajdzie się centralna sterylizatornia. Dla osoby niezwiązanej z medycyną słowo to może oznaczać po prostu miejsce, gdzie myje się narzędzia. Starsi mieszkańcy pamiętają przecież opowieści o akuszerkach czy lekarzach, którzy metalowe instrumenty po prostu wkładali do garnka z wrzątkiem. Tyle że współczesna chirurgia nie może działać w ten sposób.

Wygotowanie może zniszczyć dużą część drobnoustrojów, ale nie daje takiej pewności sterylności, jakiej wymaga się przy narzędziach trafiających później do rany operacyjnej. A podczas operacji nawet niewidoczna pozostałość materiału biologicznego albo mikroorganizm może doprowadzić do bardzo poważnego zakażenia.

Dlatego sterylizacja jest całym procesem. Po użyciu narzędzia trzeba najpierw oczyścić, zdezynfekować, sprawdzić ich stan i działanie, odpowiednio skompletować i zapakować, a następnie poddać właściwej sterylizacji. Dopiero później mogą trafić z powrotem na salę operacyjną. Najważniejsze jest przy tym całkowite oddzielenie drogi sprzętu używanego od sprzętu już wysterylizowanego. Można więc powiedzieć, że centralna sterylizatornia działa jak specjalistyczna linia technologiczna szpitala, której końcowym produktem nie jest urządzenie czy towar, lecz bezpieczny zestaw narzędzi gotowych do kolejnej operacji.

Dziś narzędzia jeżdżą 25 kilometrów

I tutaj pojawia się jeden z najważniejszych argumentów przemawiających za budową własnej sterylizatorni. Brodnicki szpital obecnie nie sterylizuje całego tego sprzętu na miejscu. Narzędzia są wożone do szpitala w Nowym Mieście Lubawskim, oddalonego od Brodnicy o około 25 kilometrów. Za usługę brodnicki ZOZ płaci około 42 tys. zł miesięcznie, w skali roku daje to ponad pół miliona złotych.

Ale dyrektor szpitala zwraca uwagę, że nie chodzi wyłącznie o pieniądze.

– Mamy około 25 kilometrów do Nowego Miasta Lubawskiego. Narzędzia trzeba zawieźć, wysterylizować i ponownie przywieźć. W tym czasie część naszego sprzętu po prostu znajduje się poza Brodnicą – tłumaczy Kamil Szulc.

Oznacza to również konieczność posiadania większej liczby zestawów instrumentów. Jedne są używane podczas zabiegów, inne mogą być w tym czasie w transporcie albo sterylizacji. Własna sterylizatornia całkowicie zmieni tę sytuację. Narzędzia po zakończeniu procesu będą mogły znacznie szybciej wracać na blok operacyjny.

Około 200 operacji miesięcznie

A szybkość ma znaczenie, bo brodnicki blok operacyjny wcale nie jest wykorzystywany sporadycznie. W szpitalu funkcjonują trzy sale operacyjne, na których wykonywanych jest obecnie około 200 zabiegów miesięcznie. To średnio ponad sześć operacji każdego dnia kalendarzowego, a uwzględniając rzeczywisty czas pracy bloku – jeszcze więcej w dni zabiegowe. Podczas każdego z takich zabiegów potrzebne są zestawy odpowiednio przygotowanych narzędzi. Jedna operacja może wymagać wykorzystania dziesiątek różnych instrumentów: nożyczek, kleszczy, zacisków, rozwieraczy czy narzędzi do szycia i preparowania tkanek. Po zabiegu wszystkie trzeba ponownie przygotować do użycia. Przy około 200 operacjach miesięcznie nietrudno zrozumieć skalę tego obiegu.

– Jeżeli narzędzia będziemy sterylizować na miejscu, będziemy mogli znacznie szybciej ponownie z nich korzystać. Przy liczbie wykonywanych przez nas zabiegów ma to duże znaczenie – podkreśla dyrektor.

Niepozorna część szpitala, od której zależy blok operacyjny

Sterylizatornia jest jednym z tych miejsc, których pacjent zazwyczaj nigdy nie zobaczy. Nie ma tam efektownej aparatury diagnostycznej, pacjentów czekających w kolejce ani lekarzy przyjmujących w gabinetach. A mimo to bez niej nowoczesny szpital wykonujący operacje praktycznie nie może funkcjonować. Jeżeli zabraknie odpowiednio przygotowanych, sterylnych narzędzi, blok operacyjny bardzo szybko traci możliwość wykonywania kolejnych zabiegów. Własna sterylizatornia oznacza więc dla brodnickiego ZOZ jednocześnie większą niezależność, szybszy dostęp do narzędzi i brak konieczności comiesięcznego kupowania usługi za 42 tys. zł.

Inwestycja Starostwa Powiatowego w Brodnicy

Pierwszy etap budowy ma zakończyć się do 15 grudnia 2026 roku i obejmuje przede wszystkim wykonanie trzech kondygnacji budynku w stanie surowym. To jednak dopiero początek. Starostwo Powiatowe szacuje całkowity koszt inwestycji na około 10 mln zł, a jej wyposażenie i wykończenie będą realizowane w kolejnych latach. Na tegoroczny etap Powiat Brodnicki otrzymał 1,5 mln zł rządowego dofinansowania z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Resztę pieniędzy zabezpieczył samorząd powiatowy.