Źródło zdjęć: własne
Tak, znak towarowy można sprzedać. W praktyce oznacza to przeniesienie prawa do znaku z dotychczasowego właściciela na nowy podmiot. Może to dotyczyć zarówno zarejestrowanego znaku towarowego, jak i - w określonych sytuacjach - zgłoszenia znaku, które jest jeszcze w toku. Z biznesowego punktu widzenia znak towarowy nie jest więc wyłącznie „nazwą” albo „logo”, ale składnikiem majątku firmy, którym można rozporządzać podobnie jak innymi prawami własności intelektualnej.
Sprzedaż znaku pojawia się najczęściej przy sprzedaży marki, przejęciu firmy, restrukturyzacji działalności, wejściu inwestora, podziale biznesu albo przekazaniu praw między powiązanymi spółkami. Podstawowe informacje o ochronie znaków towarowych można znaleźć na https://metida.pl/ oraz na stronie https://metida.pl/znak-towarowy-info/. Warto też patrzeć na znak towarowy szerzej - jako element własności intelektualnej przedsiębiorstwa, o której więcej można przeczytać na https://metida.pl/czym-jest-wlasnosc-intelektualna-i-jak-ja-chronic/.
Prawo ochronne na znak towarowy jest zbywalne i podlega dziedziczeniu. Oznacza to, że właściciel znaku może przenieść je na inny podmiot, na przykład na osobę fizyczną, spółkę, inwestora albo nabywcę przedsiębiorstwa. Zbycie może dotyczyć całego prawa albo - w określonych przypadkach - części praw, jeżeli pozwala na to charakter znaku i zakres ochrony.
W praktyce sprzedaż znaku towarowego jest najczęściej określana jako cesja albo przeniesienie prawa ochronnego. Po takiej transakcji nabywca staje się nowym właścicielem znaku i może korzystać z niego w granicach wynikających z rejestracji.
Tak, znak towarowy można sprzedać niezależnie od przedsiębiorstwa. Nie trzeba sprzedawać całej firmy, jej majątku, strony internetowej, domeny czy bazy klientów, aby przenieść prawo do znaku. Znak może być samodzielnym aktywem, które ma własną wartość rynkową.
Warto jednak dobrze przemyśleć zakres transakcji. Sama sprzedaż znaku nie zawsze wystarczy, jeżeli marka funkcjonuje razem z domeną, grafikami, prawami autorskimi do logo, kontami w mediach społecznościowych, materiałami reklamowymi lub know-how. Jeżeli te elementy nie zostaną objęte umową, po transakcji mogą pojawić się spory o to, co faktycznie zostało sprzedane.
Sprzedaż znaku towarowego powinna zostać uregulowana w umowie. W polskim systemie prawnym przeniesienie prawa ochronnego wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. Oznacza to, że ustne porozumienie albo zwykła wymiana maili mogą nie wystarczyć do skutecznego przeniesienia prawa.
Umowa powinna jasno określać przede wszystkim:
jaki znak jest przedmiotem sprzedaży,
numer zgłoszenia lub rejestracji,
strony transakcji,
cenę lub sposób rozliczenia,
moment przejścia prawa,
zakres dodatkowych aktywów związanych z marką,
odpowiedzialność sprzedającego za stan prawny znaku.
Im bardziej precyzyjna umowa, tym mniejsze ryzyko późniejszych sporów. Szczególnie ważne jest sprawdzenie, czy sprzedający rzeczywiście jest właścicielem znaku i czy prawo nie jest obciążone, na przykład licencją, zastawem lub sporem.
Tak, po zawarciu umowy warto doprowadzić do ujawnienia zmiany właściciela w odpowiednim rejestrze. W przypadku polskiego znaku właściwym organem będzie Urząd Patentowy RP, natomiast w przypadku unijnego znaku towarowego - EUIPO. Z perspektywy praktycznej wpis zmiany w rejestrze ma duże znaczenie, ponieważ porządkuje stan prawny i pozwala nabywcy łatwiej wykazywać swoje uprawnienia wobec innych podmiotów.
EUIPO wskazuje, że znaki unijne oraz zgłoszenia unijnych znaków mogą być przenoszone z dotychczasowego właściciela na nowego właściciela, między innymi w drodze cesji albo następstwa prawnego. Przy cesji unijnego znaku towarowego konieczne jest zachowanie formy pisemnej i podpisanie dokumentu przez obie strony.
Wartość znaku towarowego zależy nie tylko od samej rejestracji, ale przede wszystkim od siły marki. Znaczenie mają między innymi rozpoznawalność, historia używania, przychody generowane pod daną marką, pozycja rynkowa, zakres ochrony, liczba klas towarowych, terytorium ochrony oraz ryzyko sporów.
Inaczej wycenia się znak, który dopiero został zarejestrowany i nie funkcjonuje na rynku, a inaczej markę, która generuje sprzedaż, ma klientów, ruch z wyszukiwarki, rozpoznawalność i pozytywne skojarzenia. W praktyce sam wpis w rejestrze wzmacnia pozycję prawną, ale wartość ekonomiczna znaku wynika głównie z tego, jaką rolę odgrywa on w biznesie.
Przed sprzedażą trzeba sprawdzić, czy znak jest nadal chroniony, czy opłaty zostały wniesione, czy nie toczy się postępowanie o unieważnienie lub wygaszenie oraz czy znak jest rzeczywiście używany. UPRP wskazuje, że prawo ochronne na znak towarowy trwa 10 lat od daty zgłoszenia i może być przedłużane na kolejne okresy ochrony po wniesieniu wymaganej opłaty.
Ważne są także kwestie powiązane z logo. Jeżeli znak ma postać graficzną albo słowno-graficzną, należy upewnić się, czy sprzedający posiada również majątkowe prawa autorskie do projektu. Samo przeniesienie prawa ochronnego na znak towarowy nie zawsze rozwiązuje wszystkie problemy związane z prawami autorskimi do grafiki, zwłaszcza gdy logo zostało kiedyś wykonane przez zewnętrznego projektanta.
Sprzedaż znaku oznacza definitywne przeniesienie prawa na nowego właściciela. Dotychczasowy właściciel traci prawo do znaku, chyba że umowa przewiduje dla niego określone uprawnienia, na przykład licencję zwrotną.
Licencja działa inaczej. Właściciel nadal pozostaje właścicielem znaku, ale pozwala innemu podmiotowi korzystać z niego na ustalonych zasadach. Licencja może być korzystniejsza, jeżeli właściciel nie chce tracić kontroli nad marką, ale chce umożliwić jej używanie partnerowi, franczyzobiorcy, dystrybutorowi albo spółce z grupy.
Znak towarowy można sprzedać, ponieważ prawo ochronne na znak jest zbywalnym składnikiem majątku. Taka transakcja wymaga jednak starannego przygotowania - przede wszystkim pisemnej umowy, sprawdzenia stanu prawnego znaku oraz zgłoszenia zmiany właściciela do właściwego rejestru.
Dobrze przeprowadzona sprzedaż znaku pozwala bezpiecznie przenieść wartość marki na nowego właściciela. Źle przygotowana może natomiast prowadzić do sporów o zakres transakcji, prawa autorskie do logo, domeny, licencje albo możliwość dalszego korzystania z oznaczenia. Dlatego sprzedaż znaku towarowego warto traktować nie jako prostą formalność, lecz jako transakcję dotyczącą jednego z kluczowych aktywów firmy.
