Jezioro, które ma dostać drugie życie. Promenada na wodzie

Dziś jest tu przede wszystkim woda, zieleń i cisza, a już niedługo nad brzegiem jeziora Janówko mają być także pomost spacerowy, taras widokowy, miejsca dla wędkarzy, leżaki, luneta do obserwacji przyrody i inne atrakcje. Właśnie wybrano wykonawcę prac, wszystko gotowe ma być do końca czerwca 2027 roku. Podobne atrakcje mamy już na jeziorami w Brodnicy, Górznie i w kilku innych miejscach Pojezierza Brodnickiego. 

Nie ma tutaj gwaru znanego z najbardziej popularnych plaż Pojezierza Brodnickiego. Nie ma rzędu budek gastronomicznych, wielkiego parkingu ani tłumu plażowiczów. Są za to drzewa odbijające się w tafli wody, zatoki wcinające się w linię brzegową i jezioro, które w wielu miejscach sprawia wrażenie, jakby turystyka jeszcze go do końca nie odkryła.

To właśnie ma się częściowo zmienić. Nie poprzez wielki ośrodek wypoczynkowy, hotel czy camping. Pomysł Gminy Brzozie jest inny. Nad Janówkiem ma powstać miejsce, w którym będzie można pospacerować nad wodą, usiąść, popatrzeć na jezioro, zabrać dzieci, wyciągnąć wędkę albo po prostu zatrzymać się na dłużej.

Wójt Gminy Brzozie Danuta Kędziorska-Cieszyńska już wcześniej nie ukrywała, że zależy jej na tym przedsięwzięciu. „Kolejne marzenie, kolejny mój cel! Promenada św. Jana na jeziorze w Janówku!” – pisała, kiedy projekt był jeszcze przede wszystkim wizją. Dzisiaj jest znacznie bliżej realizacji.

Ponad sto jezior, ale nie wszystkie znamy

Pojezierze Brodnickie kojarzy się przede wszystkim z wodą. I słusznie. Lodowiec pozostawił tutaj krajobraz pełen rynien, pagórków i zagłębień, które wypełniły się wodą. W efekcie na terenie Pojezierza znajduje się ponad sto jezior o powierzchni przekraczającej hektar. Niektóre znają niemal wszyscy. Bachotek od dziesięcioleci kojarzy się z wypoczynkiem. Wielkie Partęczyny są jednym z największych i najbardziej rozpoznawalnych akwenów regionu. Zbiczno przyciąga turystów czystą wodą i otoczeniem lasów. Są jednak również jeziora znacznie mniej obecne w turystycznych przewodnikach. Do takich należy Janówko.

A przecież nie jest to niewielkie śródpolne oczko wodne. Jezioro ma ponad 63 hektary powierzchni. W najgłębszym miejscu dno znajduje się ponad 12 metrów pod lustrem wody. Akwen ma nieregularną linię brzegową, niewielkie zatoki i brzegi porośnięte w wielu miejscach drzewami. Od dawna dobrze znają go wędkarze. W wodach Janówka można spotkać szczupaki, okonie, liny, leszcze, płocie czy węgorze. Dla wielu mieszkańców powiatu jezioro pozostaje jednak miejscem trochę „dla wtajemniczonych”. Nowa inwestycja może to zmienić.

W Brodnicy, Górznie, Chojnie

Janówko nie jest pierwszym jeziorem w Brodnicy i okolicach, którego brzeg zmienia się dzięki dużej inwestycji. Najbardziej spektakularnym przykładem jest Niskie Brodno. Jeszcze kilkanaście lat temu miejska plaża w Brodnicy była znacznie skromniejsza. Po realizacji dużego projektu powstał tam kompleks, którego skala wykracza daleko poza zwykłe kąpielisko. Pomost kąpielowy, pomost żeglarski i wędkarski, platforma widokowa, slip do wodowania sprzętu, wieża do skoków, zjeżdżalnia, wodny plac zabaw, ścianka wspinaczkowa, hangar, przebieralnie, miejsca do ćwiczeń i wiata grillowa – lista jest długa. Na zagospodarowanie brzegów Niskiego Brodna przeznaczono ponad 9 mln zł, przy dużym udziale środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Podobną rolę od lat odgrywa Jezioro Górzeńskie. Miejska plaża, pomosty, boisko, sprzęt wodny, wieża do skoków i zaplecze dla plażowiczów sprawiają, że w sezonie jezioro staje się jednym z najważniejszych punktów Górzna. Infrastruktura jest zresztą nadal rozwijana. W ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027 przygotowano kolejną modernizację miejskiej plaży. Remont ma objąć m.in. główny pomost, pomost kajakowy, brodzik dla dzieci i wieżę do skoków. Na plażę trafi też dodatkowy piasek. Górzno pokazuje więc, że dostęp do jeziora może być czymś więcej niż dodatkiem do oferty miejscowości. Może stać się jednym z jej znaków rozpoznawczych.

Na Pojezierzu Brodnickim można znaleźć również mniejsze przedsięwzięcia związane z udostępnianiem jezior. Jednym z takich przykładów jest Chojno w gminie Bobrowo. W 2014 roku powstał tam drewniany pomost rekreacyjno-wędkarski w kształcie litery „L”. Według danych Gminy Bobrowo cała konstrukcja ma około 270 metrów kwadratowych powierzchni. Sam pomost nie jest jednak największym elementem tego miejsca. Nad Chojnem znajduje się piaszczysta plaża, infrastruktura wypoczynkowa, gastronomia i duży parking. Kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów od linii brzegowej stoi także wieża widokowa, z której można oglądać jezioro i okoliczny krajobraz.

Chojno jest przy tym tylko jednym z przykładów. Na Pojezierzu Brodnickim nad wieloma jeziorami funkcjonują mniejsze pomosty, kąpieliska i miejsca rekreacji, powstające w różnych okresach i finansowane z różnych źródeł.

Co będzie w Janówku?

W miejscu planowanej „Promenady św. Jana” infrastruktura rekreacyjna nie powstanie zupełnie od zera. Już w 2019 roku Gmina Brzozie zamontowała nad Janówkiem pływający pomost w kształcie litery „L” o długości do około 25 metrów. Kosztował niespełna 59 tys. zł. Do tego przebieralnie, wiaty, ławeczki na brzegu. Teraz ten obiekt ma zostać zdemontowany. Zastąpi go stała konstrukcja stalowo-drewniana osadzona na stalowych palach. 

Projekt przewiduje nie tylko właściwy pomost, ale również taras widokowy, odnogę spacerową, schody, stanowiska dla wędkarzy i wiatę. Do tego dojdą balustrady, drabinki, oświetlenie solarne oraz wyposażenie strefy wypoczynkowej. Na brzegu pojawią się ławki, leżaki i parasole. Będzie także luneta obserwacyjna, przez którą będzie można oglądać jezioro, przeciwległy brzeg i otaczającą akwen przyrodę. Przewidziano również elementy do zabaw dla dzieci, w tym zjeżdżalnię. W efekcie „Promenada św. Jana” ma być miejscem przeznaczonym nie dla jednej grupy użytkowników, lecz dla spacerowiczów, rodzin, turystów, wędkarzy i mieszkańców okolicy.

Przetarg na wykonanie prac Gmina Brzozie rozstrzygnęła 30 września, do 30 czerwca 2027 roku wszystko ma być gotowe. Prace ma wykonać firma Dźwigar z Włocławka. Jeśli więc harmonogram zostanie zachowany, przyszłoroczny sezon letni może już wyglądać nad Janówkiem zupełnie inaczej niż obecny.

Projekt ma kosztować około 2,6 mln zł. Ponad 2,2 mln zł zapewni Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027. To blisko 85 procent wartości przedsięwzięcia.

Załączona wizualizacja całego obiektu została przedstawiona juz rok temu przez Gminę Brzozie. W pokazaniu tej wizualizacji z kilku stron pomogła nam AI.